4. Ekologiczny wymiar misji Towarzystwa

1. - Wprowadzenie:
Ekologia jest jednym z tematów, które spowodowały ogromną ilość postulatów i to ze wszystkich kontynentów. To wskazuje na nową wrażliwość i wzrastającą troskę w tej dziedzinie całego Towarzystwa.
Przysłane postulaty zalecają, by 35 KG zwróciła szczególną uwagę na tę sprawę, podkreślając więź między sprawiedliwością i ekologią oraz ukazując ekologię jako ważny wymiar naszej aktualnej misji. Towarzystwo powinno nie tylko podjąć ten wymiar ekologiczny jako własny priorytet apostolski i we współpracy z innymi, lecz winno go również uznać za trwały wymiar swojej Misji.
Pytania do refleksji i dyskusji wspólnotowej:
Czy zgadzamy się z tą całościową wizją jaką prezentują postulaty?
Czy w porównaniu do minionych lat mamy dziś «nowe odczucie» i «rosnące zaniepokojenie» tym problemem?
Czy może raczej traktujemy go tylko jako modę lansowaną przez większość młodej generacji bądź przez mniej znaczące partie polityczne?

2. - Fakty ukazujące doniosłość tego problemu dziś:
Postulaty przytaczają najważniejsze dane: coraz częściej występujące klęski ekologiczne, wyniki badań sygnalizujące pogarszanie się sytuacji w pewnych regionach, niebezpieczeństwa zagrażające całej planecie, z dnia na dzień gorsze warunki ekologiczne dotykające najuboższych i wzrastająca z tego powodu liczba uchodźców.
W postępowaniu Towarzystwa daje się zauważyć paradoksalny fakt: chociaż przed naszym zakonem i stowarzyszonymi z nim świeckimi stoi dziś wiele możliwości jednoczenia swoich sił z innymi instytucjami w Kościele i poza nim, by się zmierzyć z ogromnym problemem ekologii, to jednak Towarzystwo nie stało się ani wystarczająco profetyczne, ani prawdziwie zaangażowane w tę tak ważną dla losu naszej planety dziedzinę. Jego najbardziej znaczący wkład datuje się z 1999 r.: «Żyjemy w świecie rozdartym: refleksje na temat ekologii» (Promotio Iustitiae) i wydaje się, że nie miał on istotnego znaczenia w życiu Towarzystwa. Pytania do refleksji i dyskusji wspólnotowej:
Czy możemy podać przykłady problemów bądź klęsk ekologicznych w naszym mieście, w naszym regionie?
Czy znamy w naszym mieście czy regionie poważne i skuteczne instytucje ekologiczne?
Czy zgadzamy się lub nie z osądem niektórych postulatów odnośnie do braku profetyzmu i zaangażowania Towarzystwa w tej materii?
Jak oceniacie opinie tych, którzy twierdzą, że złożoność problemu jest tak wielka, iż zaangażowanie w tej dziedzinie wykracza poza możliwości poszczególnych osób i wspólnot, i leży w kompetencji rządów?

3. - Zalecenia coetus praevius:
Jasne jest, że zmienił się kontekst i że od KG 34 aż do naszych dni powszechność problemu oraz świadomość odpowiedzialności znacznie wzrosły (patrz KG 34, dekret 2, 9; dekret 20).
Z drugiej strony dochodzenie do zgody z naturą, tak jak się ją widzi teraz, obejmuje nie tylko społeczny aspekt problemu, ale wykracza poza niego i stanowi nowość, ukazującą nowe perspektywy teologiczne.
Jeśli idzie o udział Towarzystwa, to ważną jest rzeczą nie ignorować akcentów panteistycznych pewnych perspektyw ekologii dlatego, żeby nie mówić nic o trudności integrowania z nimi wkładu chrystologicznego. Wyzwaniem zatem dla Towarzystwa jest umiejętność współpracy w tej materii na płaszczyźnie teologicznej i na płaszczyźnie duchowości, by wnieść tam ducha prawdziwie chrześcijańskiego.
Nie możemy też zapominać o ścisłym związku miedzy ekologią i problemem sprawiedliwości. Degradacja środowiska (przegrzewanie planety, trzebienie lasów, pustynnienie, powodzie itd.) dotyka nie tylko naturę stworzoną przez Boga i przyszłe pokolenia, ale szczególnie ubogich, którzy żyją w zdegradowanych środowiskach miejskich i wiejskich i nie posiadają żadnych instrumentów, żeby się bronić. «Pozbawiona skrupułów eksploatacja zasobów naturalnych i środowiska prowadzi do degradacji jakości życia, niszczy kulturę i pogrąża ubogich w nędzy» (KG 34, d. 3, 9). Pytania do refleksji i dyskusji wspólnotowej:
Czy czytaliśmy artykuły lub książki omawiające kwestie ekologiczne, a bardziej konkretnie ich ocenę w świetle wiary?
Jaki specyficzny wkład winno wnieść w tę dziedzinę Towarzystwo?
Jak na nowo zdefiniować jego opcję na rzecz wiary i sprawiedliwości?
Jak troska o sprawy związane z ekologią jest obecna w programach naszych kolegiów i uniwersytetów, w formowaniu naszych ośrodków społecznych, w przepowiadaniu w naszych kościołach i parafiach?

Dokumenty:
KG 34, Dekret 3, n. 9 i Dekret 20.
Promotio Iustitiae, Żyjemy w świecie rozdartym: refleksje na temat ekologii (n° 70, 1999)
Kompendium Nauki Społecznej Kościoła, n° 471. 478.
Sieć ignacjańska ekologii (IEN), koordynowana przez Sekretariat Sprawiedliwości Społecznej.