|
Wysmukła sylwetka wieży bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa już od 80 lat stanowi charakterystyczny punkt w krajobrazie Krakowa. Bazylika bowiem, budowana jako narodowe sanktuarium kultu Serca Pana Jezusa na wzór bazyliki Sacre-Coeur na Montmartre w Paryżu, w tym roku obchodzi 80-rocznicę konsekracji.
Konsekracja kościoła Serca Jezusowego w Krakowie odbyła się w dniu 29 maja 1921 r. i była wielkim wydarzeniem w życiu Kościoła, Narodu i Krakowa. Zaproszenie do udziału w uroczystościach, które trwały od 28 maja do 3 czerwca i zostały połączone z obchodami 50-lecia Apostolstwa Modlitwy (AM) i Posłańca Serca Jezusowego, otrzymało wielu dostojników kościelnych i świeckich. Z tej okazji episkopat Polski w podwawelskim grodzie u grobu św. Stanisława zebrał się na III konferencji episkopatu w Pierwszej Rzeczpospolitej. Zaproszono również budowniczych świątyni, dostojników świeckich i duchownych. Generał zakonu, Polak o. Włodzimierz Ledóchowski, który jako prowincjał jezuitów w Krakowie rozpoczynał dzieło budowy narodowej świątyni kultu Serca Pana Jezusowego, nie mógł osobiście uczestniczyć w uroczystościach, ale w przesłanym z Rzymu liście wyraził swą radość, że tak wielka świątynia powstała w chwili, gdy Polska zmartwychwstała i powraca do dawnej świetności.
Sama uroczystość rozpoczęła 28 maja popołudniowa procesja z kaplicy zakonnej do kościoła, aby przenieść relikwie świętych Wojciecha i Stanisława BM, przeznaczone do ołtarza głównego dla nowej świątyni. Konsekratorem kościoła był bp Anatol Nowak, który w dniu 29 maja, osiem lat po tym, jak poświęcił kamień węgielny pod budowę kościoła, dokonał jego konsekracji podczas Mszy św. pontyfikalnej. O. Włodzimierz Piątkiewicz SJ wygłosił kazanie, w którym zwrócił się między innymi z podziękowaniem do architektów i artystów, budowniczych kościoła, podkreślając, iż mimo ofert zagranicznych wybrano ich projekty, bo chcieliśmy stanowczo tę świątynię, która wzniesiona być miała ze składek polskiego ludu, wznieść również twórczością i talentem wybitnych polskich architektów, rzeźbiarzy i malarzy... Z Wawelu przybyli biskupi na czele z Prymasem, aby wspólnie odśpiewać dziękczynne Te Deum.
W dniu 3 czerwca, w uroczystość Serca Pana Jezusa, po południu prymas kard. Edmund Dalbor w otoczeniu biskupów i tysięcy wiernych poprowadził procesję z kościoła Serca Jezusowego na Mały Rynek i tam uroczyście poświęcił Polskę Najświętszemu Sercu Jezusowemu. W akcie oddania znalazły się między innymi słowa: Przyjąłeś z naszych rąk na widomy znak poddaństwa dźwigniętą z ofiar całej Polski świątynię: prosimy Cię, abyś ten kościół w sercu ojczyzny Sercu Twemu wzniesiony przyjął za tron królewski Twego wśród nas panowania. Akt ten został wydany w wielu tysiącach egzemplarzy dla wiernych. Opisy kościoła i informacje o konsekracji i oddania Narodu pod szczególną opiekę Serca Jezusowego zamieściły największe czasopisma w kraju i cała prasa krakowska.
Kościół Serca Pana Jezusa w Krakowie powstał w miejscu kaplicy pod tym samym wezwaniem, która istniała tu od 1870 roku. Gdy dla dynamicznie rozwijającego się Apostolstwa Modlitwy kaplica okazała się za mała, postanowiono wybudować w tym miejscu kościół. W 1912 roku zburzono kaplicę i rozpoczęto budowę nowego kościoła według projektu architekta Franciszka Mączyńskiego, a do jego upiększania zatrudniono najsłynniejszych rzeźbiarzy - Xawerego Dunikowskiego, Karola Hukana, malarzy - prof. Jana Bukowskiego, Piotra Stachiewicza, Leonarda Stroynowskiego. Wśród artystów znaleźli się też jezuiccy bracia zakonni, mozaikarz Wojciech Pieczonka, rysownik Józef Karpierz, stolarz Antoni Krok i kowal Jan Krzysik.
Szczególną inspiracją do budowy świątyni była encyklika papieża Leona XIII Annum Sacrum z 1899 r. na rozpoczęcie XX wieku, w której papież wzywał narody do poświęcenia się Najświętszemu Sercu Pana Jezusa. Narodowy charakter świątyni podkreśla szczególne fryz mozaikowy w prezbiterium, który według projektu Piotra Stachiewicza (1914-1921) wykonała firma Gianese z Wenecji. Zajmuje ona powierzchnię 72 m kw. i przedstawia scenę hołdu, czci i uwielbienia dla Serca Jezusa przez polskich świętych i błogosławionych oraz przez wszystkie warstwy i stany społeczne.
Bazylika Serca Jezusowego w Krakowie jest wielostylową budowlą, zawierającą w sobie ideę centralnej świątyni Serca Jezusowego dla Polaków w kraju i na emigracji, stąd jej religijno-narodowa inspiracja. Godność bazyliki mniejszej kościół otrzymał w lipcu 1960 roku w papieskim breve Jana XXIII w pięćdziesiątą rocznicę rozpoczęcia budowy świątyni.
|