NA WRZESIEŃ 2005

      Wolność wyznawania wybranej przez siebie wiary stanowi samo centrum wszystkich praw człowieka. Religia bowiem określa sferę najgłębszych jego tęsknot, poglądy na życie i otaczające go wartości, kształtuje światopogląd, porządkuje międzyludzkie relacje oraz podsuwa odpowiedzi na podstawowe pytania dotyczące sensu życia osobowego i wspólnoty. Wolność wyboru, a nawet możliwość ewentualnej zmiany religii - jeśli domaga się tego sumienie - znajduje się na samej górze Listy Praw Człowieka. Żaden powód nie uprawnia do narzucania człowiekowi określonej religii. Z tego powodu Powszechna Deklaracja Praw Człowieka w artykule 18. przyznaje każdej osobie prawo do nieskrępowanego wyznawania wybranej religii indywidualnie albo grupowo, prywatnie lub publicznie. Tym ostrzej na tle powyższego stanu prawnego napiętnować trzeba fakt łamania tego prawa. Istnieją wciąż miejsca na świecie, gdzie zabrania się ludziom gromadzenia się dla oddawania czci Bogu według określonej religii. Odmawianie wolności religijnej i zakazy w tym względzie pociągają za sobą wielkie cierpienie. Z intencji prawodawcy wynika nawet postulat, by w krajach, które konkretnej religii przyznają status uprzywilejowany, inne religie nie były dyskryminowane. Tymczasem powszechnie znane są kraje, w których jednostki, rodziny albo całe grupy społeczne doznają ograniczeń i są spychane na margines gospodarczy i polityczny z powodu religijnych przekonań. W niektórych rejonach świata dochodzi do gwałtownych konfliktów społecznych, a nawet zbrojnych., których punktem wyjścia była właśnie nienawiść z powodu różnic religijnych. Zabranianie wyznawania lub narzucanie określonej wiary, w ogóle jakakolwiek forma przemocy, stosowana w imię wyznawanego Boga, jest najgorszą formą przewrotności; jest zaprzeczeniem nauk zawartych we wszystkich wielkich religiach. Niekwestionowane autorytety moralne raz po raz wzywają do opamiętania i przypominają, że używanie przemocy nigdy nie może zostać usprawiedliwione religijnie i nigdy nie będzie prowadzić do pogłębienia życia religijnego ludzi. Dla pełni obrazu trzeba dopowiedzieć, że troska o wolność sumienia, a tym samym o pokój - co w dzisiejszym świecie jest najbardziej cenione - nie oznacza, jakoby obojętnym było to, w co się wierzy, byle robić to w sposób nie skrępowany i bez niczyjego wpływu. Wolności w wyznawaniu wiary nie można rozumieć jako relatywizowania prawdy. Przeciwnie, wiara łączy się w sposób oczywisty z prawdą. Rzecz w tym, że prawdy - w tym przede wszystkim dotyczącej kwestii Boga oraz sposobu nawiązania i podtrzymania więzi z Nim - trzeba szukać zgodnie z wolą Boga, z szacunkiem i zgodnie z wymogami osoby oraz z jej społecznym wymiarem: przez nauczanie, wychowanie, wymianę i dialog. Prosząc o powszechne uznanie prawa do wolności religijnej, modlić się zarazem będziemy o nawrócenie serca. Jezus nadal głosi: Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię (Mk 1,15).


Misyjna na wrzesień

      Problemy towarzyszące zarówno życiu wiary ochrzczonych, jak i spełnianiu misji głoszenia Chrystusa nie ochrzczonym wymagają szczególnego zaangażowania całej wspólnoty ludu Bożego w dzieło Ewangelizacji. Początkowy kontakt ze zbawczym działaniem Chrystusa osób, które nie słyszały wcześniej Dobrej Nowiny, wymaga od wierzących wiarygodnego świadectwa osobistej wiary oraz umiejętnego przekazu treści nauczania Kościoła. Obowiązek głoszenia Ewangelii aż po krańce ziemi - przy całym szacunku, jaki należy się przy tym każdej osobie - spoczywa na rodzicach, katechetach i duchowieństwie. Warto podkreślić obowiązki biskupów, odpowiedzialnych za los wiary ludzi, żyjących na terenie im powierzonym przez Namiestnika Chrystusa na ziemi. To ich zadaniem jest skuteczne zachęcanie katolików do włączenia się w proces uczenia podstaw wiary, głoszenia słowa Boga, a także podejmowanie działań zapewniających świeckim właściwe przygotowanie. Konkretne formy współpracy laikatu będą już zależeć od miejscowych warunków życia rodzinnego i społecznego. Na ten aspekt głoszenia Ewangelii zwrócił uwagę Sobór Watykański II w Konstytucji dogmatycznej o Kościele (35). Rola nauczycieli wiary (na terenach misyjnych zwanych "katechistami") jest nieodzowna, ale zarazem tak szczególnego rodzaju, że trzeba zadbać o właściwe relacje hierarchii z laikatem. Do biskupów należy czuwanie, by nic nie zakłócało wzajemnego zaufania i działania dla dobra sprawy królestwa Bożego pośród ludzi. Prawo Kanoniczne (kan. 211) nakazuje im nieustannie pamiętać, że także wierni mają obowiązek i prawo podejmować działania zmierzające do tego, by zbawcze wezwanie Boga docierało nieustannie do wszystkich. Zobowiązani są oni równocześnie nie dopuścić, by skażeniu uległo autentyczne nauczanie Kościoła z powodu inicjatyw wynikających z ciasnego myślenia, u których podłoża ukryte są chore ideologie (szowinizm, myślenie kategoriami klanu czy grupy etnicznej). Na zagrożenie to szczególnie podatne są "młode Kościoły". Dlatego intencja misyjna poleca nam prosić, by głoszenie Chrystusa łączyło się z szacunkiem wobec kultury mieszkańców. Jest to sprawa o podstawowym znaczeniu zwłaszcza tam, gdzie dokonuje się "pierwsza ewangelizacja". Kultura tworzy bowiem duchową przestrzeń, w której dochodzi do spotkania człowieka ze zbawczym działaniem Boga-Człowieka. Ponadto Kościół wielką wagę przypisuje trosce o wzajemne zrozumienie. Dlatego tak zdecydowanie patronuje działaniom, które pomagają w tworzeniu społeczeństwa, w którym coraz większe znaczenie zdobywa szacunek dla praw i godności ludzkiej osoby. Z tego też powodu udostępnia takie kulturowe zdobycze chrześcijaństwa, jak: szkoły, apteki, szpitale i tym podobne instytucje wszelkim potrzebującym, bez względu na ich religię, pochodzenie czy stan majątkowy.